Beste Poolvorsers,
Het Arctische gebied staat volop in de belangstelling, dus er is van alles te melden.
Meestal ging het over Groenland, dus daar beginnen we deze nieuwsbrief mee.
Nu.nl heeft er een heel dossier over gemaakt.
https://www.nu.nl/buitenland/6382597/teruglezen-groenland-europese-landen-onze-missie-is-geen-bedreiging-voor-vs.html
https://www.nu.nl/zoeken?q=groenland
De NOS heeft er een special aan gewijd:
https://specials.app.nos.nl/groenland/
Niet alleen Trump ziet kansen voor de USA, in de jaren ‘50 wilde Sovjetwetenschapper Borisov de oceaanstromen omleiden, om de Sovjet Unie van dienst te zijn.
https://www.nationalgeographic.nl/natuur-leefomgeving/a69812529/waarom-sovjetwetenschapper-poolijs-wilde-smelten
Het Noordpoolijs ligt er nog, soms danig in de weg voor wetenschappers die geïnteresseerd zijn in sedimentkernen, gesteente- en watermonsters en beelden van onderzeese bergen en ravijnen.
Tijdens de korte Arctische zomer heeft een Chinees onderzoeksteam een van de meest ontoegankelijke uithoeken van de wereld bereikt. Met behulp van een speciaal gebouwd vaartuig maakten ze voor het eerst bemande duiken om geologisch interessante gebieden beter te bekijken die wetenschappers tot nu toe alleen via satelliet- en sonarbeelden hebben gezien.
Dan even naar Spitsbergen.
8 januari was Spitsbergen de enige plaats in het koninkrijk van Noorwegen, waar het niet vroor.
https://www.thebarentsobserver.com/news/today-svalbard-is-the-warmest-place-in-norway/443212
Onze sponsor Longyearbyen Camping bestaat dit jaar 50 jaar en is op zoek naar verhalen van mensen die daar in de eerste helft van het bestaan hebben gekampeerd.
Bent/kent u iemand die daar tussen 1976 – 2001 heeft gekampeerd, stuur dan een email naar:
mail@longyearbyen-camping.com
De Military Sealift Command, de logistieke organisatie van de Amerikaanse marine, heeft dit jaar het Nederlandse schip Plantijngracht ingeschakeld voor de bevoorrading van het Amerikaanse onderzoeksstation McMurdo Station op de Zuidpool, een ijskoude monsterklus die een keer per jaar plaatsvindt.
https://www.schuttevaer.nl/nieuws/actueel/2026/01/17/nederlands-spliethoff-schip-plantijngracht-bevoorraadt-zuidpool-basis-vs/
Nieuwe kaart van Antarctica onthult verborgen wereld onder het ijs
Op basis van satellietdata en kennis over ijsdikte hebben wetenschappers een ongekende kaart gemaakt van de wereld onder het kilometers dikke ijsoppervlak. Hun ontdekkingen kunnen van grote invloed zijn op de aanpak van klimaatverandering in de toekomst.
https://wibnet.nl/natuur/nieuwe-kaart-van-antarctica-onthult-verborgen-wereld-onder-het-ijs
Scheurende ijsplaten, meteorieten en blauw ijs. Alledaags voor Nederlandse postdocs Maaike Izeboud en Veronica Tollenaar van de Vrije Universiteit Brussel. Met hun zoektocht naar het oudste ijs op Antarctica hopen ze het klimaat van vroeger te reconstrueren. In de uitzending geven ze ons een kijkje in hun koude onderzoekswereld.
Drie pinguïnsoorten die leven aan de rand van Antarctica gaan steeds eerder broeden. Dat doen ze waarschijnlijk omdat hun leefgebied opwarmt en verandert, schrijven biologen in het wetenschappelijke vakblad Journal of Animal Ecology.
https://nos.nl/artikel/2598961-pinguins-aan-de-rand-van-de-zuidpool-broeden-steeds-eerder
Het Jeugdjournaal had beelden van een ezelspinguïn met een camera op zijn rug.
https://jeugdjournaal.nl/artikel/2596482-pinguins-zwemmen-met-camera-s-op-hun-rug-voor-onderzoek
Ook in Nederland was van alles te beleven.
Het noorderlicht was op veel plekken in de lage landen te zien.
https://nos.nl/artikel/2598905-noorderlicht-op-veel-plekken-in-nederland-te-zien
Een astronaut filmde het spektakel van boven.
Afgelopen week werd er, voor het eerst sinds 1966, een beloega voor de Nederlandse kust gezien.
Jeroen Hoekendijk, spreker op Pool tot Pool 2023, is enthousiast dat hij het dier heeft gezien. “Het is alsof je een ijsbeer op het strand ziet lopen.” Hij zegt dat SOS Dolfijn de eerste melding dat er een beloega was gezien “met een korreltje zout” nam. Maar toen er beelden binnenkwamen, was er geen twijfel meer mogelijk.
In het historisch Nieuwsblad stond een interview met Hans Beelen over de Nederlandse walvisvaarders in de wateren van Groenland.
Maandag 26 januari is er weer een INAKA-lezing:
Human–Environment Relationships in the Canadian Arctic: Chronology and Contemporary Practice
19:15 uur, Arctic centre, A-weg 30, Groningen
Tot slot willen wij u ook weer een spreker voorstellen.
Tirza Moerman zal op de komende editie van Pool tot Pool een lezing houden.
Tirza Moerman is ecoloog en heeft als voornaamste onderzoeksinteresses de bodem fauna en de interactie van die fauna met de biotische en abiotische omgeving. Na een bachelor opleiding in Biologie en een master opleiding in Ecologie en Evolutie aan de Universiteit in Groningen, heeft Tirza in 2025 haar PhD afgerond aan the Norwegian University of Life Sciences. Haar proefschrift ging over hoe verschillende abiotische factoren parasitaire larven in de bodem kunnen beinvloeden. Tijdens haar onderzoek was de specifieke focus gericht op een nematode die de rendieren op Spitsbergen kan infecteren. Door middel van experimenten onderzocht Tirza de distributie van deze nematode larven in de bodem. Tijdens het veldwerk op Spitsbergen heeft Tirza kennis gemaakt met het fascinerende Arctische gebied. Tegenwoordig werkt Tirza als postdoc aan University College Dublin, waar zij zich bezig houdt met onderzoek naar bodem-afhankelijke bestuivers.
In haar lezing zal Tirza vertellen over parasitaire nematoden die een levensfase doorbrengen in de bodem, en specifiek over een soort dat de rendieren op Spitsbergen kan infecteren. Zij zal toelichten hoe verschillende abiotische factoren de distributie van deze parasitaire larven in de bodem kunnen beïnvloeden. Tot slot zal Tirza in gaan op de relevantie van het onderzoek voor het beter begrijpen van infectie patronen.
Dat beloofd een interessante lezing te worden!
We hopen u allen te zien op 14 maart in het Wereldmuseum te Leiden.
Aanmelden kan op onze website https://pooltotpool.nl/aanmelden/
Een warme Poolgroet,
Michelle van Dijk
Ingeborg Klarenberg
Peter van Soest