De 19e editie van Pool tot Pool zal worden gehouden op zaterdag 14 maart 2026 in Wereldmuseum Leiden (voorheen Museum Volkenkunde). We zijn in volle gang bezig met het samenstellen van het programma. De sprekers en het volledige programma zullen we op deze pagina bekend maken.
10:00 – 10:30 Binnenkomst met koffie of thee.
10:30 – 10:45 Welkomstwoord door dagvoorzitter Drs. Frouke de Groot.
10:45 – 11:30 Dr. Ingeborg Klarenberg, Korstmossen: miniatuurecosystemen in de poolgebieden
11:30 – 12:00 Kleine pauze met koffie of thee.
12:00 – 12:45 Dr. Fleur van Crimpen, Klimaatonderzoek aan de rand van de wereld
12:45 – 13:45 Lunchpauze.
13:45 – 14:30 Gemma Venhuizen Msc., Poolliefde
14:30 – 14:50 Kleine pauze met koffie of thee.
14:50 – 15:35 Dr Fonger Ypma, Arctic reflections en het herstellen van het ijs op de noordpool
15:35 – 16:00 Kleine pauze met koffie of thee.
16:00 – 16:45 Dr. Tirza Moerman, Parasitaire nematoden op Spitsbergen
16:45 – 17:00 Afsluiting.
Dr. Ingeborg Klarenberg
Korstmossen: miniatuurecosystemen in de poolgebieden
Ingeborg Klarenberg is ecoloog en sinds haar jeugd gefascineerd door alpine en polaire landschappen. Na een masteronderzoek aan microben in ontdooiend permafrost en een cursus op Spitsbergen in 2015, vertrok ze voor 5.5 jaar naar IJsland. Daar promoveerde ze aan de Universiteit van IJsland en de Universiteit van Akureyri op de invloed van klimaatverandering op het microbioom van mossen en korstmossen. Een postdocpositie aan de VU in Amsterdam bracht haar naar Antarctica om te onderzoeken hoe mossen en korstmossen het leven van microben en mijten ondersteunen. Daarvoor verbleef ze twee keer op stations van de British Antarctic Survey (Signy en Rothera). Daarnaast bracht ze samen met een kunstenaar het idee van korstmossen als mini-ecosystemen naar het bredere publiek en organiseert ze zo nu en dan ‘listening lichens’-excursies.
In haar lezing zal ze vertellen over waarom korstmossen zo aanwezig zijn in polaire streken, hoe korstmossen zich verhouden tot hun omgeving, waarom het miniatuurecosystemen zijn en of we eigenlijk wel weten wat een korstmos is. Tot slot raakt ze nog even de kruisbestuiving tussen kunst en wetenschap.
Dr. Fleur van Crimpen
Klimaatonderzoek aan de rand van de wereld
Fleur van Crimpen is klimaatwetenschapper en brengt al jaren haar zomers door in het Arctische Canada en Groenland. Tijdens haar promotieonderzoek aan de Vrije Universiteit Amsterdam bestudeerde ze de gevolgen van dooiende permafrost en kusterosie langs de Canadese Beaufortzee. Deze processen zorgen voor het vrijkomen van enorme hoeveelheden koolstof, met wereldwijde gevolgen.
Haar werk in Tuktoyaktuk, een dorp aan de Arctische kust, vormde de basis voor de prijswinnende documentaire Het Verdwenen Dorp. Maar Fleurs onderzoek gaat verder dan wetenschappelijke data. Door nauw samen te werken met de Inuvialuit, de lokale bevolking, ontdekte ze hoe traditionele kennis en moderne wetenschap elkaar kunnen versterken. Deze ervaringen maakten haar bewust van vaak vergeten sociale en ethische uitdagingen die klimaatonderzoek met zich meebrengt.
In haar lezing neemt Fleur het publiek mee naar het hoge noorden, waar klimaatverandering niet een toekomstscenario is, maar nu al zichtbaar is in het dagelijks leven. Ze bespreekt hoe wetenschap en het leven van lokale gemeenschappen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn, en hoe we klimaatonderzoek zorgvuldiger, eerlijker en mensgerichter zouden moeten vormgeven.
Gemma Venhuizen Msc.
Poolliefde
Gemma Venhuizen (1985) is wetenschapsjournalist bij NRC en verloor tijdens haar studie aardwetenschappen haar hart aan het arctisch gebied. Tijdens een verblijf van enkele maanden op Spitsbergen deed ze onderzoek naar permafrost en pingo’s: heuvels met een kern van ijs. Later keerde ze als reisgids meermalen terug naar het poolgebied; in die hoedanigheid ontmoette ze ook de Noorse archeoloog Anders Bache, die werkte aan een boek over het liefdesleven van poolreizigers. Van grote namen als Roald Amundsen en Fridtjof Nansen tot te vroeg gestorven avonturiers als Nils Strindberg en Ilse Grau: allemaal passeren ze de revue in het nu door Venhuizen vertaalde ‘Poolliefde’.
Tijdens de lezing zal ze ingaan op enkele ontdekkingen die Bache deed tijdens zijn schrijfproces en over het wetenschappelijk onderzoek dat de poolreizigers verrichten – als ze het tenminste niet te druk hadden met schrijven van hun liefdesbrieven aan het thuisfront of met het versieren van plaatselijke schonen.
Dr. Fonger Ypma
Klimaatverandering en de afname van zee-ijs
Dr Fonger Ypma is een impact ondernemer en oprichter van Arctic Reflections, met als missie om het zee-ijs in het Noordpoolgebied te herstellen en zo de opwarming van de aarde tegen te gaan. Na zijn doctoraat in de Mathematische Fysica aan de Universiteit van Oxford werkte Fonger enkele jaren als strategisch consultant bij McKinsey & Company. Van daaruit stapte hij over naar duurzaam energieleverancier Eneco, om te helpen een nieuwe afdeling op het gebied van innovatie en corporate venturing op te richten. Met zijn ervaring in de energietransitie was hij medeoprichter van een startup gericht op hergebruik van restwarmte van datacenters en was hij CEO van een scale-up die zich bezighield met data-analyse voor de woningmarkt.
In zijn lezing zal Fonger vertellen over hoe klimaatverandering zorgt voor afname van het zee-ijs rond de Noordpool, wat zelf weer een opwarmend effect heeft. Hij zal de onconventionele oplossing die Arctic Reflections hiervoor heeft, namelijk het herstellen van het ijs op de Noordpool door er in de winter zeewater overheen te pompen, nader toelichten en ook in gaan op de struikelblokken die zij onderweg tegenkomen in de verwezenlijking van dit baanbrekende initiatief.
http://www.arcticreflections.earth
Dr. Tirza Moerman
Parasitaire nematoden op Spitsbergen
Tirza Moerman is ecoloog en heeft als voornaamste onderzoeksinteresses de bodem fauna en de interactie van die fauna met de biotische en abiotische omgeving. Na een bachelor opleiding in Biologie en een master opleiding in Ecologie en Evolutie aan de Universiteit in Groningen, heeft Tirza in 2025 haar PhD afgerond aan the Norwegian University of Life Sciences. Haar proefschrift ging over hoe verschillende abiotische factoren parasitaire larven in de bodem kunnen beinvloeden. Tijdens haar onderzoek was de specifieke focus gericht op een nematode die de rendieren op Spitsbergen kan infecteren. Door middel van experimenten onderzocht Tirza de distributie van deze nematode larven in de bodem. Tijdens het veldwerk op Spitsbergen heeft Tirza kennis gemaakt met het fascinerende Arctische gebied.
Tegewoording werkt Tirza als postdoc aan University College Dublin waar zij zich bezig houdt met onderzoek naar bodem-afhankelijke bestuivers.
In haar lezing zal Tirza vertellen over parasitaire nematoden die een levensfase doorbrengen in de bodem, en specifiek over een soort dat de rendieren op Spitsbergen kan infecteren. Zij zal toelichten hoe verschillende abiotische factoren de distributie van deze parasitaire larven in de bodem kunnen beinvloeden. Tot slot zal Tirza in gaan op de relevantie van het onderzoek voor het beter begrijpen van infectie patronen.